Od 1 stycznia 2025 roku zużyte ubrania, pościel, ręczniki i inne tekstylia należy co do zasady oddawać do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, czyli PSZOK-u. Wyjątek dotyczy materiału, który został wykorzystany jako szmatka do sprzątania. Taki odpad można wyrzucić do pojemnika na odpady zmieszane, o ile nie jest zanieczyszczony olejem, farbą ani inną niebezpieczną substancją.
Gdzie wyrzucić zużyte tekstylia?
Od 2025 roku tekstylia i odzież stanowią osobną frakcję odpadów. Oznacza to, że dziurawe ubrania, zużyte ręczniki, pościel, obrusy czy inne materiały włókiennicze, których nie można już używać ani przekazać innej osobie, powinny trafić do PSZOK-u.
Obowiązek zapewnienia takiego punktu wynika z Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Gmina ma organizować miejsce, w którym mieszkańcy mogą oddawać między innymi odpady tekstyliów i odzieży. Szczegółowe zasady przyjmowania odpadów oraz godziny otwarcia ustala lokalny PSZOK.
Inaczej należy potraktować starą koszulkę czy skarpetę, która została faktycznie użyta do sprzątania. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyjaśniało, że zanieczyszczone, zużyte materiały wykorzystywane incydentalnie do czyszczenia mogą trafić do odpadów zmieszanych.
PSZOK czy odpady zmieszane?
| Rodzaj odpadu | Miejsce utylizacji | Uwagi |
|---|---|---|
| Zużyte ubrania, których już nie można nosić | PSZOK | Dotyczy tekstyliów przeznaczonych po prostu do wyrzucenia. |
| Stara pościel, ręczniki, obrusy lub inne materiały włókiennicze | PSZOK | Jeśli nie zostały wykorzystane do sprzątania, traktuje się je jako odpady tekstylne. |
| Szmatka użyta do wytarcia rozlanej cieczy lub umycia podłogi | Odpady zmieszane | Wyjątek dotyczy materiału, który stał się odpadem po sprzątaniu. |
| Materiał nasączony olejem, farbą lub rozpuszczalnikiem | PSZOK | Nie wolno wrzucać go do zwykłego pojemnika na odpady zmieszane. |
Jak skorzystać z wyjątku dla szmatki do sprzątania?
Nie wystarczy samo określenie starego ubrania mianem szmaty. Wyjątek odnosi się do materiału, który rzeczywiście został użyty podczas sprzątania i przez to stał się odpadem z czyszczenia.
Postępowanie wygląda następująco:
- Wybierz zużyty materiał – może to być na przykład dziurawa skarpeta, stara koszulka albo kawałek niepotrzebnej tkaniny.
- Użyj go do sprzątania – materiał może posłużyć do wytarcia rozlanego napoju, umycia podłogi lub oczyszczenia powierzchni.
- Wyrzuć go do odpadów zmieszanych – po jednorazowym wykorzystaniu jako szmatka staje się odpadem z czyszczenia, a nie zwykłym odpadem tekstylnym.
Jeżeli porządkujesz szafę i masz worek ubrań, których już nie da się nosić, nie należy celowo traktować całej zawartości jako szmatek. Takie tekstylia powinny trafić do PSZOK-u. Wyjątek ma zastosowanie do materiałów faktycznie wykorzystanych do sprzątania, zwykle w incydentalnych przypadkach.
Czego nie wrzucać do odpadów zmieszanych?
Wyjątek nie obejmuje materiałów zanieczyszczonych substancjami, które mogą stwarzać zagrożenie dla ludzi lub środowiska. Do PSZOK-u należy oddać w szczególności:
- szmaty nasączone olejem lub paliwem,
- materiały zabrudzone farbą, lakierem albo rozpuszczalnikiem,
- tkaniny zanieczyszczone chemicznymi środkami czyszczącymi,
- inne tekstylia, które mogą zawierać substancje niebezpieczne.
Takich odpadów nie należy wkładać do czarnego pojemnika, nawet jeśli wcześniej służyły do sprzątania. O rodzaju przyjmowanych odpadów i sposobie ich przekazania decyduje regulamin konkretnego PSZOK-u, dlatego przy nietypowym zabrudzeniu warto sprawdzić lokalne zasady.
Najprostsza reguła jest więc następująca: nieużywane tekstylia oddaj do PSZOK-u, a zwykłą szmatkę wykorzystaną do sprzątania możesz wyrzucić do odpadów zmieszanych. Materiał zanieczyszczony olejem lub chemią zawsze potraktuj jako odpad wymagający bezpiecznego przekazania do PSZOK-u.
