Jak wypełnić deklarację na śmieci w 2023 roku? Najpierw pobierz aktualny formularz ze strony swojej gminy, a następnie wybierz druk zgodny z typem nieruchomości i okresem, którego dotyczy deklaracja. Wzory nie są takie same w całej Polsce, dlatego formularz z innego miasta może zostać uznany za niewłaściwy.
Dlaczego trzeba złożyć deklarację?
Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest podstawą naliczenia opłaty. Obowiązek jej złożenia wynika z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ale szczegółowy wzór dokumentu ustala gmina w swojej uchwale.
W 2023 roku w wielu gminach wprowadzono nowe formularze. Zanim zaczniesz wpisywać dane, sprawdź stronę internetową urzędu miasta lub gminy oraz Biuletyn Informacji Publicznej. Znajdziesz tam aktualny druk, instrukcję i lokalne terminy. Termin pierwszego złożenia deklaracji często wynosi 14 dni od powstania obowiązku, natomiast termin złożenia nowej deklaracji po zmianie danych może być określony odmiennie przez przepisy i uchwały gminy.
Jak wybrać właściwy formularz?
Decyzję podejmij na podstawie dwóch informacji: rodzaju nieruchomości oraz okresu, za który składasz dokument. Najczęściej spotykane typy deklaracji przedstawia poniższe zestawienie:
| Typ nieruchomości | Opis | Przykładowy symbol |
|---|---|---|
| Zamieszkała | Na nieruchomości mieszkają osoby, a opłata jest ustalana według lokalnej metody, na przykład liczby mieszkańców albo zużycia wody. | DEK-ZAM |
| Niezamieszkana | Nikt nie mieszka na nieruchomości, ale powstają tam odpady, na przykład w związku z działalnością gospodarczą. | DEK-NIEZAM |
| Mieszana | Część nieruchomości jest zamieszkana, a w pozostałej części prowadzona jest działalność gospodarcza. | DEK-MIESZ |
| Rekreacyjna | Nieruchomość ma charakter rekreacyjno-wypoczynkowy, na przykład znajduje się na niej domek letniskowy. | DEK-REK |
Oznaczenie formularza zwykle znajduje się w lewym górnym rogu druku. Nie traktuj symbolu podanego w tym zestawieniu jako uniwersalnego numeru. Gmina może stosować własne oznaczenia, wersje formularzy i załączniki. W Poznaniu przykładowo stosowano formularze DEK-ZAM 01/2023, DEK-MIESZ 01/2023, DEK-NIEZAM 01/2023 oraz DEK-REK 01/2023 dla określonych okresów rozliczeniowych.

Jeżeli formularz dotyczy rozliczenia według zużycia wody, sprawdź, czy nieruchomość ma wymagane dane z okresów rozliczeniowych. W niektórych gminach osobny druk przewidziano dla nieruchomości z opomiarowaniem, bez wodomierza albo z krótszym okresem zamieszkania.
Jak wypełnić deklarację krok po kroku?
Po pobraniu druku ze strony właściwego urzędu przejdź przez kolejne części formularza:
- Wpisz dane nieruchomości – podaj adres, numer działki lub inne informacje identyfikujące miejsce, którego dotyczy opłata.
- Wskaż właściciela albo inny podmiot zobowiązany – wpisz imię i nazwisko lub nazwę podmiotu, adres zamieszkania albo siedziby, a także PESEL lub NIP, jeżeli formularz tego wymaga. Numer PESEL musi być kompletny i zgodny z dokumentem tożsamości.
- Określ rodzaj nieruchomości – zaznacz, czy jest zamieszkała, niezamieszkana, mieszana czy rekreacyjna. Przy nieruchomości mieszanej rozdziel część mieszkalną i związaną z działalnością.
- Podaj dane stanowiące podstawę opłaty – może to być liczba mieszkańców, zużycie wody, liczba pojemników lub inny parametr wskazany w lokalnym formularzu. Nie wpisuj danych według zasad obowiązujących w innej gminie.
- Wypełnij część dotyczącą opłaty – zastosuj stawkę i sposób obliczenia z aktualnej uchwały swojej gminy. Stawki nie są jednakowe w całym kraju, dlatego nie kopiuj ich z przykładowej deklaracji znalezionej w internecie.
- Uzupełnij dane współwłaścicieli – jeżeli nieruchomość ma kilku właścicieli, wpisz dane wszystkich osób zobowiązanych. Gdy formularz nie ma na to wystarczającej liczby pól, użyj załącznika przewidzianego przez urząd, często oznaczonego jako DEK-1.
- Podpisz dokument – podpis musi złożyć właściciel lub wszystkie osoby zobowiązane, chyba że deklarację podpisuje prawidłowo umocowany pełnomocnik.
Wspólnota mieszkaniowa albo spółdzielnia może mieć dodatkowe wymagania dotyczące reprezentacji. Urząd może poprosić o dokument potwierdzający uprawnienie osób podpisujących deklarację, na przykład uchwałę o wyborze zarządu. Przy skomplikowanej współwłasności sprawdź instrukcję gminy przed wysłaniem dokumentu.
Kiedy dołączyć załączniki?
Załącznik jest potrzebny wtedy, gdy podstawowy formularz nie zawiera wszystkich danych albo gdy gmina wymaga potwierdzenia określonej sytuacji. Najczęściej chodzi o następujące dokumenty:
- DEK-1 – załącznik dla współwłaścicieli nieruchomości lub wspólników spółki cywilnej. Powinien zawierać dane pozostałych osób zobowiązanych, w tym adresy i numery PESEL, a deklarację należy podpisać zgodnie z wymaganiami urzędu.
- DEK-2 – załącznik stosowany w gminach, które przewidują ulgę lub szczególne rozliczenie dla rodziny wielodzietnej posiadającej Kartę Dużej Rodziny.
- Pełnomocnictwo – może być wymagane, gdy dokument podpisuje inna osoba. W zależności od rodzaju czynności urząd może wskazywać formularze PPS-1, UPL-1P, UPL-1 albo PPD-1.
- Dokument potwierdzający uprawnienie – na przykład uchwała wspólnoty mieszkaniowej, dokument dotyczący sposobu reprezentacji albo potwierdzenie prawa do zastosowania ulgi.
Oznaczenia załączników nie są identyczne w każdej gminie. Korzystaj wyłącznie z druków opublikowanych przez urząd właściwy dla nieruchomości.
Jak złożyć deklarację?
Gotowy dokument możesz zwykle złożyć na jeden z poniższych sposobów:
- osobiście w kancelarii lub wydziale wskazanym przez urząd,
- pocztą tradycyjną na adres właściwego urzędu,
- elektronicznie przez ePUAP, z użyciem profilu zaufanego, podpisu osobistego albo podpisu kwalifikowanego, jeżeli gmina dopuszcza daną metodę.
Przy składaniu przez ePUAP wypełnij formularz lub dołącz wygenerowany plik PDF, podpisz go elektronicznie i wyślij przez Elektroniczną Skrzynkę Podawczą właściwego urzędu. Zachowaj Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia, ponieważ potwierdza ono skuteczne wysłanie dokumentu.
Zwykły e-mail nie jest skuteczną formą złożenia deklaracji. Przesłanie skanu bez wymaganego podpisu i bez użycia właściwej skrzynki podawczej może nie wywołać skutków prawnych.
Sprawdź deklarację przed wysyłką
Przed złożeniem dokumentu sprawdź następujące elementy:
- pobrano formularz ze strony właściwej gminy i dla właściwego okresu,
- wybrano prawidłowy typ nieruchomości,
- wpisano kompletne dane właściciela lub wszystkich współwłaścicieli,
- podano prawidłowy PESEL, NIP i adres nieruchomości,
- dołączono wymagane załączniki, w tym DEK-1 przy współwłasności,
- podpisano wszystkie wymagane strony i dokumenty,
- przy wysyłce elektronicznej zachowano potwierdzenie z ePUAP.
Jeżeli masz wątpliwości co do typu nieruchomości, terminu albo wymaganych załączników, skontaktuj się z wydziałem gospodarki komunalnej swojej gminy. To urząd właściwy dla nieruchomości rozstrzyga, który wzór deklaracji obowiązuje w danym okresie.